Tẫn liệm

殯殮

A: To wrap a corpse in a shroud and to coffin.

P: Envelopper le mort et le mettre en bière.

Tẫn: còn đọc là Tấn: đặt xác người chết vào quan tài rồi đóng kín lại. Liệm: bọc xác người chết bằng nhiều lớp vải rồi đặt vào quan tài.

Tẫn liệm là dùng vải trắng và các thứ vật liệu để bọc xác người chết, rồi đặt vào quan tài, đậy nắp, đóng kín lại.

Kinh Tẫn Liệm là bài kinh để đồng nhi tụng trong nghi thức làm lễ Tẫn liệm.

Nghi thức làm Lễ Tẫn Liệm:

Phải cúng Đức Chí Tôn nhằm Tứ thời tại Thiên bàn nơi tư gia, có dâng đủ Tam bửu (bông, rượu, trà) và Sớ Tân cố.

Khi hành lễ cúng Đức Chí Tôn xong, tất cả người trong gia quyến đều quì lạy cầu nguyện Đức Chí Tôn, rồi đến chỗ người chết quì lạy xác một lần. Đồng nhi khởi tụng Kinh Tẫn Liệm. Tụng xong, tang quyến lạy xác một lần nữa. Vị chứng đàn trở về Thiên bàn xá Đức Chí Tôn và xả ấn.

Nếu người chết ở phẩm Chánh Trị Sự trở xuống thì vị Chứng đàn là Chánh Trị Sự sở tại, còn người chết là Chức sắc thì vị chứng đàn là Đầu Phận Đạo, Đầu Tộc Đạo hay Khâm Châu Đạo. Phần thượng sớ Tân cố thì Đầu Phận hay Đầu Tộc Đạo dâng sớ tại Thánh Thất, hay tư gia người chết cũng được.

Cách Tẫn Liệm:

Sách Tang lễ của Hội Thánh dạy cách Tẫn Liệm như sau:

1. Lau thi thể và thay quần áo:

Khi người đã tắt hơi, thân nhân dùng nước thơm (nước nấu với các lá thơm) lau rửa thể xác cho sạch sẽ, rồi thay quần áo cho tươm tất, sửa thế nằm cho ngay thẳng, chơn mang vớ, tay bọc bao tay (lấy vải may hai cái túi để bọc hai bàn tay), đắp trên mặt một tấm vải trắng hình tam giác, bề đứng 0m33, góc nhọn để trên.

2. Cách trị quan:

Dùng cháo nếp trộn với bột gạch tán nhuyễn nhồi cho kỹ, hoặc dùng vôi bột trộn với dầu phộng cho thật đều và kỹ, trét mấy kẽ hở, mấy đường ván ráp, nhứt là 4 góc quan tài, làm cho thật kỹ, đừng cho hở để ngừa hơi thối xì ra.

3. Cách Tẫn Liệm:

Cách thức liệm, có đại liệm và tiểu liệm.

· Tiểu liệm là vải bọc thi thể bên trong.

· Đại liệm là bọc thêm một lớp vải bên ngoài.

■ Tiểu liệm: Có một sợi dây tung, bề ngang nửa khổ vải, bề dài 4m80. Có một cái khâm gồm hai khổ vải may kế lại, bề dài 4m40. Có ba sợi dây hoành, bề dài mỗi sợi 2m40, dây hoành phải xé hai đầu vô 4 tấc để buộc, bề ngang dây hoành chỉ bằng 1/3 khổ vải.

■ Đại liệm: Có một sợi dây tung bề ngang nửa khổ vải, bề dài 4m80. Một cái khâm do hai khổ vải may kế lại bề dài 4m40. Có năm sợi dây hoành, bề ngang bằng 1/3 khổ vải, bề dài 2m40. Dây tung và dây hoành để y, không xé đầu, để buộc cho chắc.

Người hành sự phải ghi nhớ từ khoảng, khi buộc phải nhớ lòn cái mối để xuôi xuống, bắt đầu buộc từ trên xuống dưới chân.

Đồ liệm chuẩn bị các món nầy như là: 1 cái gối đầu, 2 tấm áp nhĩ (ép hai bên lỗ tai), 2 cây trường vấn bằng giấy súc, bề dài từ vai xuống tới đầu gối, nhiều kèn vấn bằng giấy súc.

Trước khi để đồ liệm vô quan tài, phải nhớ đặt 5 sợi dây hoành đại liệm trước nhứt, phân từ trên xuống dưới cho đều khoảng, mỗi sợi phải đặt mực trung tim, đừng cho xê dịch.

Kế đó trải sợi dây tung đại liệm, cứ giữ mực trung tim.

Xong, trải cái khâm đại liệm, vẫn giữ mực trung tim.

Như thế là đồ đại liệm đã trải xong trong quan tài.

Bây giờ tới đồ tiểu liệm.

Trải 3 sợi dây hoành tiểu liệm, cũng phân cho đều khoảng từ trên xuống dưới, kế trải dây tung tiểu liệm, rồi tiếp trải cái khâm tiểu liệm. Phải nhớ luôn luôn giữ mực trung tim.

Đồ đại liệm và tiểu liệm đã trải xong.

Đặt vào quan tài 2 cây trường, 1 cái gối đầu, 2 tấm áp nhĩ, chỗ nào còn trống thì vấn kèn bổ khuyết.

Khi khởi sự liệm, nâng đỡ xác thân lên đặt trên các món đồ liệm, sửa tay chân cho ngay thẳng, để kèn vào ép cho chặt.

Đắp mí khâm bên tả qua trước, đắp mí khâm bên hữu qua sau, phủ mí dưới chân lên trước, phủ mí trên đầu xuống sau. Dây tung cũng vậy, mí dưới phủ lên trước, mí trên phủ xuống sau. Nhớ khi buộc dây, bên tả choàng trên, sợi dây bên hữu choàng dưới, 2 sợi dây choàng nhau 2 bận rồi gút lại, nhớ để cái mối xuôi xuống. Bắt từ trên đầu buộc xuống chân.

Hễ buộc tiểu liệm rồi thì tới đại liệm, cũng y như vậy.

Ngoài các vải liệm, bọc thêm bên ngoài một lớp nylon dày cho thật kín càng tốt.

Điều cần nhứt là đến giờ Tẫn Liệm, người hành sự rờ kỹ ngực người chết xem còn ấm hay không, nếu còn chút hơi ấm thì phải đình chỉ ngay việc Tẫn Liệm.

Sự Tẫn Liệm là do ý trân trọng quí báu thi hài của người mất, còn bao tay hay chân mang vớ là để xương lóng tay lóng chơn vụn vặt khỏi bị rời đi mất.

Sau khi đậy nắp quan tài và sơn gắn kỹ càng, đắp một tấm phủ quan có hình Thiên Nhãn tùy theo sắc phái, để giá đèn lên, thắp đèn cầy cho sáng. Nam 7 ngọn, Nữ 9 ngọn.

Dưới quan tài có thắp một đèn dầu phộng, đặt ngay giữa, gọi là đèn khử trược lưu thanh.

Việc Tẫn liệm nên bỏ tục lệ coi ngày giờ kiêng tuổi.

GHI CHÚ: Tấm phủ quan có hình Thiên Nhãn đắp trên quan tài có 4 loại theo màu sắc, phân biệt theo phẩm cấp Chức sắc hay Chức việc nam nữ của người qui liễu.

· Tấm phủ quan màu đen: dành cho phẩm Đạo hữu nam nữ và các phẩm tương đương.

· Tấm phủ quan màu đỏ: dành cho Chức sắc nam phái Cửu Trùng Đài phái Ngọc, Bàn Trị Sự nam phái (Chánh, Phó Trị Sự, Thông Sự), và các phẩm Chức sắc nam phái tương đương Lễ Sanh và Bàn Trị Sự của các cơ quan khác.

· Tấm phủ quan màu xanh: dành cho Chức sắc nam phái Cửu Trùng Đài phái Thượng, 3 phẩm Chức sắc nam nữ Cơ Quan Phước Thiện: Chí Thiện, Đạo Nhơn, Chơn Nhơn.

· Tấm phủ quan màu vàng: dành cho Chức sắc nam phái Cửu Trùng Đài phái Thái, 3 phẩm Chức sắc nam nữ Cơ Quan Phước Thiện: Hiền Nhơn, Thánh Nhơn, Tiên Tử.

· Tấm phủ quan màu trắng: dành cho các Chức sắc và Chức việc Cửu Trùng Đài nữ phái, Chức sắc Hiệp Thiên Đài nam nữ, và Chức sắc Ban Thế Đạo nam nữ.

Sự Tẫn Liệm đã chỉ bày như trên, nghĩa là theo cách thức phải làm như vậy.

Nhà dư ăn dư để chẳng nói làm chi, đến như những nhà bần hàn cơ cực, kẻ hành sự sáng suốt biết biến chế, bỏ cái nầy, thay cái kia, giấy, vải dùng thứ nhẹ tiền, dùng một lớp vải tiểu liệm là đủ rồi, không cần phải thêm lớp vải đại liệm làm chi. Cây trường và kèn dùng rơm làm nồng, ngoài bao giấy để bớt tốn kém.

Điều cần nhứt là việc làm phải kỹ càng, thi hài được bao bọc hoàn toàn kín đáo.