Thượng Đế.

Thượng Đế đã tạo ra con người với một hình ảnh tốt đẹp thiêng liêng. Cho nên, mỗi một con người nơi cõi trần nầy đều là một Tiểu Thượng Đế.

Trời có gì thì con người đều có nấy. Trời là Đại Vũ trụ thì người là Tiểu Vũ trụ, Trời là Đại Thiên Địa thì người là Tiểu Thiên Địa, Trời là Đại Hồn thì người là Tiểu Hồn, Trời là Đại Linh quang thì người là Tiểu Linh quang. Cho nên, con người đứng vào hàng Tam Tài cùng với Trời Đất.

Địa vị của con người rất quan trọng trong vũ trụ. Nếu vũ trụ không có con người thì vũ trụ không hoàn toàn, bởi vì vũ trụ là một đại hòa điệu của Thiên Địa Nhơn (Tam Tài), nếu thiếu một yếu tố thì sự hòa điệu không còn.

Tam Tài là gốc của muôn vật. Trời sanh ra, Đất nuôi dưỡng, Người làm nên. Một Nhất Nguyên sinh thành là Trời, là Thượng Đế, nhưng Tam Tài đồng nhất thể. Như thế đủ thấy địa vị con người trong Càn Khôn Vũ Trụ rất là trọng đại, rất là cao cả.

“ Khai Thiên Địa là Thầy, sanh Tiên, Phật cũng Thầy. Thầy đã nói, một Chơn thần mà biến ra Càn Khôn Thế Giới và cả nhơn loại.

Thầy là chư Phật, chư Phật là Thầy.

Các con là chư Phật, chư Phật là các con.

Có Thầy rồi mới có các con, có các con rồi mới có chư Thần Thánh Tiên Phật. “ (Thánh Ngôn Hiệp Tuyển. I. 52)

“ Bởi vậy một Chơn thần Thầy mà sanh hóa thêm chư Phật, chư Tiên, chư Thánh, chư Thần và toàn cả nhơn loại trong Càn Khôn Thế Giới. Nên chi, các con là Thầy, Thầy là các con.” (Thánh Ngôn Hiệp Tuyển. I. 31)

Con người cần phải biết rõ địa vị quan trọng và cao cả của mình trong Càn Khôn Vũ Trụ, để xây dựng một đời sống cao thượng xứng đáng với phẩm vị mình, thuận tùng Thiên lý để được tiến hóa nhanh.

- Phái Triết học Duy Vật hoàn toàn phủ nhận Thượng Đế và Linh hồn.

- Phật giáo xem Thượng Đế chỉ là một vị Phạm Thiên, có địa vị thấp kém hơn Phật, và Phật giáo (Tiểu Thừa) phủ nhận Linh hồn, nhưng lại đưa ra quan niệm về Thần thức.

- Các tôn giáo khác như : Đạo Bà-La-Môn, Do Thái giáo, Thiên Chúa giáo, Hồi giáo, Nho giáo, Lão giáo, Thần đạo, Thông Thiên Học, vv . . . đều nhìn nhận sự hiện hữu của Thượng Đế và nhìn nhận mỗi người đều có một Linh hồn.

Dù có phủ nhận hay nhìn nhận Thượng Đế, dù có hủy báng Thượng Đế thì Thượng Đế vẫn là Chơn lý tuyệt đối, tối thượng, hằng hữu, bất biến, là nguyên lý độc nhất tạo dựng Càn Khôn Vũ Trụ và vạn vật, là Đấng Chí Tôn tối cao tối đại, toàn tri toàn năng, toàn thiện toàn mỹ.

* Thượng Đế là vua của Nhựt, Nguyệt, Tinh, là Đấng sáng tạo ra Càn Khôn Vũ Trụ và vạn vật, nên gọi Ngài là Đấng Ngọc Hoàng Thượng Đế.

* Thượng Đế là chủ của chư Thần Thánh Tiên Phật. Ngài là vị Phật lớn nhứt trong các vị Phật, là vị Tiên lớn nhứt trong các vị Tiên, là vị Thánh lớn nhứt trong các vị Thánh, … nên gọi Ngài là Đấng Đại Thiên Tôn.

* Thượng Đế là CHA của toàn thể vạn linh, tức là Cha của Bát hồn : Phật hồn, Tiên hồn, Thánh hồn, Thần hồn, Nhơn hồn, Thú cầm hồn, Thảo mộc hồn và Kim thạch hồn.

Do đó vạn linh gọi Thượng Đế là Đại Từ Phụ. Còn Đức Phật Mẫu là MẸ của chơn thần vạn linh sanh chúng, nên gọi Đức Phật Mẫu là Đại Từ Mẫu.

* Thượng Đế là Chơn lý tối thượng vì “Khí Hư Vô sanh ra có MỘT Thầy”. Chỉ có một Thượng Đế, chỉ có một ngôi Thái Cực, nên gọi là tuyệt đối.

Do đó, trong Càn Khôn Vũ Trụ nầy, không ai lớn hơn Thượng Đế, tất cả đều do Thượng Đế hóa sanh, nên Thượng Đế là Đấng tối thượng, hay tối cao tối đại.

Càn Khôn Vũ Trụ có thể bị tiêu diệt, nhưng Thượng Đế thì bất diệt, hằng hữu, bất biến vì Thượng Đế sinh ra ngay khi diệt, nên cũng là không sinh không diệt, tức là bất biến. Càn Khôn Vũ Trụ chịu luật thành trụ hoại diệt, và khi vũ trụ bị diệt thì Thượng Đế sẽ tái tạo một Càn Khôn Vũ Trụ mới tiến hóa và tốt đẹp hơn. Nói là Càn Khôn Vũ Trụ bị diệt chớ thực sự nó không tiêu mất, mà Đấng Thượng Đế chỉ biến đổi hình thể của nó để thích hợp với sự tiến hóa mới.

Toàn tri là biết tất cả, biết đến cùng tận, đủ các phương diện. Toàn năng là làm được tất cả, và làm giỏi hơn tất cả. Nếu chỉ biết thiện mà không biết ác thì còn có chỗ chưa biết, tức là chưa toàn tri. Nếu chỉ làm Phật mà không thể làm Ma thì cũng có chỗ chưa làm được, nên chưa toàn năng.

Thượng Đế là Đấng toàn tri toàn năng nghĩa là biết tất cả và làm được tất cả, từ đại ác tới đại thiện, từ tối trược cho tới tối thanh, từ Quỉ ma đến Tiên Phật, và Thượng Đế sử dụng cái toàn tri toàn năng nầy để thúc đẩy cơ tiến hóa của Càn khôn trong minh triết tối cao của Ngài để trở thành là Đấng Đại Từ Bi, bởi vì cái nào hữu ích cho tiến hóa là thiện, là từ bi; còn cái nào ngăn cản sự tiến hóa thì cái đó là ác, là xấu xa.