9). Tế điện : Chánh tế và Phụ tế.

Nghi Tế điện có 6 lễ sĩ hiến lễ, mặc áo lễ màu xanh đậm. Việc Tế điện và 4 bài thài hiến lễ có sự qui định khác nhau tùy theo phẩm cấp của người chết.

Ở đây chỉ nêu ra 2 trường hợp :

- Đăng điện cúng tế phẩm Lễ Sanh.

- Đăng điện cúng tế Chức việc Bàn Trị Sự, 3 phẩm : Chánh Trị Sự, Phó Trị Sự, Thông Sự và phẩm Đạo hữu.

* PHẦN CHÁNH TẾ :

I. Tế điện hàng Thiên Thần :

Lễ Sanh hoặc các phẩm tương đương.

Có đủ nhạc, lễ, đồng nhi. 6 Lễ sĩ mặc áo lễ xanh đậm, tới Thiên bàn bái lễ Đức Chí Tôn, trở lại nơi tế lễ, phân ra : 2 lễ sĩ đứng xướng tại Ngoại nghi, 4 lễ sĩ hiến lễ.

Các nghi tiết như sau :

1. Tang chủ tựu vị. (Thí dụ : con trưởng nam A đứng tại Nội nghi, con thứ B đứng tại Ngoại nghi)
2. Nghệ hương án tiền. (2 cặp lễ sĩ đăng đài đến đứng hai bên B)
3. Giai quì. (tất cả đều quì xuống)
4. Phần hương.(B đốt nhang, xá rồi đưa lễ sĩ đài, 4 lễ sĩ đứng lên)
5. Điện hương.(Nhạc gài trống đờn xuân nữ, lễ sĩ điện đi thảo chữ Đinh ( ), đồng nhi thài bài Tuần hương, lễ sĩ điện đến nội nghi)

Bài thài hiến lễ hàng Thiên Thần :

Tuần Hương
Nghệ hương hiến, nghệ hương tiền,
Trầm đoàn khói tỏa năm mây.
Mùi hương phưởng phất thơm bay ngút trời.

6. Quì. (lễ quì, trao hương cho A cầm, xá, cầu nguyện dâng hương)

7. Thượng hương. (Nhạc đổ cho lễ sĩ đứng lên, A trao hương cho tiếp lễ cắm vào lư hương trên bàn vong).

8. Cúc cung bái.(A và B ở nội và ngoại nghi lạy 3 lạy trơn)

9. Hiến Hoa Quả. (Cặp lễ sĩ đài trên dĩa có bình bông và dĩa trái cây, cùng cặp đăng đến đứng hai bên B)

10. Quì. (Hai cặp lễ sĩ đăng đài quì xuống, trao Hoa và Quả cho B)

11. Chỉnh Hoa Quả. (B chỉnh Hoa Quả rồi trao lại cho lễ sĩ đài. Hai cặp đăng đài đứng lên, chuẩn bị điện vào nội nghi)

12. Điện Hoa Quả. (Nhạc gài trống đờn nam ai, lễ sĩ đi thảo chữ ( ) đồng nhi thài bài Tuần Hoa, lễ sĩ điện đến nội nghi)

Bài thài hiến lễ Tuần Hoa :

Thoàn mây thuận gió cánh buồm trương,
Sanh tử chia phôi cảnh đoạn trường.
Hoa quả tinh vi xin hiến lễ,
Thể lòng thành kỉnh, tỏ tình thương.

13. Quì.(Nhạc đổ, bốn lễ sĩ quì xuống, trao Hoa Quả cho A cầu nguyện dâng Hoa Quả cho vong linh, rồi trao cho tiếp lễ)

14. Thượng Hoa Quả. (Nhạc đổ, lễ sĩ đứng lên trở về ngoại nghi, tiếp lễ đem Hoa và Quả đặt lên bàn vong).

15. Cúc cung bái. (Hai vị A và B lạy 3 lạy trơn).

16. Hiến Tửu. (Hành lễ y như Hiến Hoa Quả)

17. Quì.

18. Chước Tửu.(B ở ngoại nghi rót rượu, xá rồi trao cho lễ sĩ)

19. Điện Tửu. (Lễ sĩ điện, đồng nhi thài bài Tuần Tửu).

Bài thài hiến lễ Tuần Tửu :

Thoát trần roi dấu tiếng anh phong,
Sớm tối riêng vui cảnh bá tòng.
Kẻ ở người đi dòng lệ đổ,
Tửu quỳnh kính hiến nghĩa đồng song.

20. Quì.

21. Thượng tửu.

22. Cúc cung bái. (A và B lạy 3 lạy trơn).

23. Ai chúc. (Nhạc gài trống đờn xuân nữ, đồng nhi tụng bài kinh : Kinh tụng cha mẹ đã qui liễu, tới câu : Chung ly biệt con đưa tay rót, thì A quì nội nghi rót rượu dâng lên)

24. Cúc cung bái. (A và B lạy 3 lạy trơn)

25. Hiến trà. (Hành lễ y như hiến Hoa Quả)

26. Quì. 27. Điểm trà.

28. Điện trà. (Lễ sĩ điện, đồng nhi thài bài TuầnTrà).

Bài thài hiến lễ Tuần Trà :

Đạo đời vẹn phận đắc Thiên ân,
Lưu để Thánh danh chốn mộ phần.
Đầu vọng bái anh linh chứng hưởng,
Trà hương tạm biệt khách dương trần.

29. Quì. 30. Thượng trà.

31. Cúc cung bái. 32. Hưng bình thân.

33. Tang chủ dĩ hạ giai xuất.

34. Lễ thành.

II. Tế điện hàng Nhơn Thần, Địa Thần :

Chánh Trị Sự, Phó Trị Sự, Thông Sự, Đạo hữu hoặc các phẩm tương đương.

Có đủ nhạc, lễ, đồng nhi. 6 Lễ sĩ mặc áo lễ màu xanh đậm, tới Thiên bàn bái lễ Đức Chí Tôn, trở lại nơi tế lễ, phân ra : 2 lễ sĩ xướng tại ngoại nghi, 4 lễ sĩ hiến lễ.

Các nghi tiết như sau :

1. Tang chủ tựu vị. (Thí dụ : con trưởng nam A đứng tại Nội nghi, con thứ B đứng tại Ngoại nghi)

2. Nghệ hương án tiền. (2 cặp lễ sĩ đăng đài đến đứng hai bên B)

3. Giai quì. (Tất cả đều quì xuống)

4. Phần hương. (B đốt hương, xá rồi trao cho lễ sĩ đài. Nhạc đổ 3 hồi trống cho 4 lễ sĩ đứng lên).

5. Điện hương.(Nhạc gài trống đờn xuân nữ, lễ sĩ điện đi thảo chữ Đinh ( ), đồng nhi thài Tuần hương, lễ sĩ điện đến nội nghi)

Bài thài hiến lễ hàng Nhơn Thần, Địa Thần :

Tuần Hương
Nghệ hương hiến, nghệ hương tiền,
Trầm đoàn khói tỏa năm mây.
Mùi hương phưởng phất thơm bay ngút trời.

6. Quì.(Nhạc đổ 3 hồi cho lễ quì , lễ sĩ trao hương cho A cầm hương xá 3 xá, cầu nguyện dâng hương).

7. Cúc cung bái. (A và B đồng lạy 3 lạy trơn)

8. Tiến soạn. (Cặp lễ sĩ đài dâng cơm và đồ ăn, bốn lễ sĩ điện, đi thảo lên nội nghi, đồng nhi không thài).

9. Quì. (Hai cặp lễ sĩ đăng đài quì xuống, trao cơm và đồ ăn cho A cầu nguyện dâng lên)

10. Sơ Hiến lễ.(Hiến lễ dâng rượu lần thứ nhứt)

11. Nghệ Tửu tôn sở.(Bốn lễ sĩ đến đứng trước ngoại nghi, chuẩn bị sẵn ly và nhạo rượu)

12. Quì. (Bốn lễ sĩ quì xuống trước B)

13. Châm tửu. (B cầm nhạo rót rượu vào ly, xá rồi đưa trở lại cặp đài, cả 4 lễ sĩ đứng lên, dự bị điện vào nội nghi)

14. Điện tửu. (Nhạc gài trống đờn nam ai, lễ đi chữ Đinh ( ) đồng nhi thài giọng nam ai, lễ đi được 3 bước, nhạc trở qua đờn xuân nữ, cho lễ sang Thái cực, phần Lưỡng nghi 10 bước, khi xong 9 bước thì nhạc trở qua nam ai, lễ bước ra là 10, nhạc đờn Ai chầu 4 lái, lễ tới nội nghi).

Bài thài hiến rượu lần 1 : Tuần Sơ.

Hiến tuần sơ, hề hiến tuần sơ,
Vân ám đảnh hồ, long khứ viễn.
Nguyệt minh hoa biểu, hạc qui trì.
Cồn dâu hóa bể, bể hóa cồn dâu,
Cơ tạo biến dời, người vật đổi,
Sanh ly tử biệt, mạng nơi Trời.

15. Quì. (Nhạc đổ, 4 lễ sĩ quì, trao rượu cho A cầu nguyện dâng rượu lên vong linh, đưa tiếp lễ, 4 lễ sĩ đứng dậy đi xuống)

16. Cúc cung bái. (A và B đồng lạy 3 lạy trơn)

17. Á Hiến lễ. (Hiến lễ lần nhì, hành lễ y như Sơ Hiến lễ)

18. Nghệ Tửu tôn sở. 19. Quì.

20. Châm Tửu.(B ở ngoại nghi rót rượu, xá rồi trao cho lễ sĩ)

21. Điện Tửu. (đồng nhi thài Tuần Trung, lễ sĩ sang Lưỡng nghi, phần Tứ tượng 8 bước, khi bước thứ 7 xong, nhạc trở Ai, lễ bước ra là 8 bước).

Bài thài hiến rượu lần 2 : Tuần Trung.

Hiến tuần trung, hề hiến tuần trung,
. . . . . (1) . . . . . . . . nghĩa mặn nồng.
Ân thâm càng nhớ lụy khôn ngừng.
Nhựt nguyệt đôi vầng soi nhắc bóng,
Hỡi ôi ! Chiếu thấu thảm nơi lòng.

22. Quì. 23. Cúc cung bái. (A và B đồng lạy 3 lạy trơn)

24. Ai chúc. (Nhạc gài trống đờn xuân nữ, đồng nhi tụng kinh : Kinh tụng cha mẹ đã qui liễu, tới câu : Chung ly biệt con đưa tay rót, thì A quì nội nghi rót rượu dâng lên.

25. Cúc cung bái. (A và B đồng lạy 3 lạy trơn)

26. Chung Hiến lễ. (Hiến lễ lần chót, hành lễ y như Sơ hiến lễ)

27. Nghệ Tửu tôn sở.

28. Quì. 29. Châm tửu.

30. Điện Tửu. (đồng nhi thài bài Tuần chung, lễ sĩ sang Tứ tượng, chuyển Bát quái, từ vô đến ra 7 bước).

Bài thài hiến rượu lần 3 : Tuần Chung.

Hiến tuần chung, hề hiến tuần chung,
Dặm cũ khách đà xa khổ não.
Nay . . (2) . . hiu quạnh chốn trần gian.
Tiếng dế reo đêm sầu thắt dạ,
Nguồn sông lệ chảy, ruột trăm chiều.
Oanh khóc năm canh chiu chít bạn,
Ủ ê cảnh cũ vẩn vơ tình.

31. Quì.

32. Cúc cung bái. (A và B đồng lạy 3 lạy trơn)

33. Tiến trà. (Lễ sĩ chuẩn bị bình trà và cái tách đến ngoại nghi)

34. Quì.

35. Điểm trà.

36. Điện trà.(Nhạc gài trống đờn xuân nữ, chầu trống lễ đi thảo, đồng nhi thài bài Tuần Trà).

Bài thài hiến trà : Tuần Trà.

Đơn tiện xin dâng một tấc thành,
Cõi Thiên khẩn vái có anh linh.
Mảnh lòng tha thiết, ai ôi thấu,
Ngó liễu trông mây để tượng hình.

37. Quì.

38. Cúc cung bái.

39. Hưng bình thân.

40. Tang chủ dĩ hạ giai xuất.

41. Lễ thành.(Lễ sĩ bái lễ)

CHÚ THÍCH : (1) và (2)

- Con tế cha mẹ, (1) đọc : Cắn muối trêu cơm

- Vợ tế chồng, hoặc chồng tế vợ, (1) đọc : Tình ái cùng nhau

- Em tế anh chị ruột, (1) đọc : Huyết mạch đồng môn

- Anh em kết nghĩa, (1) đọc : Huynh đệ cùng nhau

- Con tế cha mẹ, (2) đọc : con

- Vợ tế chồng, hoặc chồng tế vợ, (2) đọc : Em hoặc Anh

- Em tế anh chị ruột, (2) đọc : em

Chánh tế xong, là tới phần TUYÊN DƯƠNG CÔNG NGHIỆP hành đạo của người chết.

- Chánh Trị Sự hay Chức việc Bàn Trị Sự tuyên dương công nghiệp của Đạo hữu trong Hương đạo của mình.

- Đầu Tộc Đạo (Đầu Phận Đạo) tuyên dương công nghiệp của các Chức việc Bàn Trị Sự trong Tộc Đạo (Phận đạo).

* PHẦN PHỤ TẾ :

Sau phần Chánh tế với đầy đủ nghi tiết, thì tới phần Phụ tế, với nghi châm chước, nên đơn giản hơn.

Sau đây là Nghi châm chước Phụ tế đối với hàng Nhơn Thần và Địa Thần, gồm các phẩm : Chánh Trị Sự, Phó Trị Sự, Thông Sự, Đạo hữu, và các phẩm tương đương.

1. Tế chủ tựu vị.
2. Giai quì.
3. Phần hương.
4. Nguyện hương.
5. Thượng hương.
6. Cúc cung bái. (lạy 3 lạy)
7. Châm tửu. (lần 1)
8. Cúc cung bái.
9. Châm tửu. (lần 2)
10. Cúc cung bái. (lạy 3 lạy)
11. Ai chúc. Đồng nhi tụng kinh :
- Nếu là em tế anh chị thì tụng bài “ Kinh tụng huynh đệ mãn phần”.
- Nếu là bà con và bạn bè tế người chết thì tụng “Kinh Cầu bà con thân bằng cố hữu đã qui liễu”
12. Cúc cung bái. (lạy 3 lạy)
13. Châm tửu. (lần 3)
14. Cúc cung bái. (lạy 3 lạy)
15. Điểm trà.
16. Cúc cung bái. (lạy 3 lạy)
17. Hưng bình thân.
18. Tế chủ dĩ hạ giai xuất.
19. Lễ thành.

Sau phần Tế điện : Chánh tế và Phụ tế xong, đại diện của tang gia nên có bài phát biểu cảm tạ Hội Thánh, cảm tạ chư Chức sắc, chư Chức việc, chư đồng đạo, cảm tạ các Ban Bộ lễ, nhạc, đồng nhi, cảm tạ Ban thuyền Bát Nhã.

Nếu tang gia không có đại diện thì một Chức việc Bàn Trị Sự thay mặt tang gia đảm nhận việc nầy.